Wysokie ceny, niewielkie rezerwy: kryzys konsumencki w Ameryce trwa

Nasz amerykański sojusznik i partner biznesowy od zawsze jest bacznie analizowany, gdyż dla wielu jest swoistym "papierkiem lakmusowym" globalnych trendów. Przekazujemy opracowanie omawiające sytuację gospodarczą kraju pod rządami Donalda Trumpa. Jak wskazujemy w analizie Działu Badań Allianz Trade, amerykańscy konsumenci muszą coraz bardziej oszczędzać, w coraz większym stopniu wybierając wydatki na towary podstawowe kosztem m.in. wyposażenia mieszkań. Warto mieć tego świadomość – a także tego, iż w ocenie naszych ekonomistów działania zaradcze obecnej amerykańskiej administracji nie przyniosą efektów, przynajmniej w najbliższej perspektywie (pomijając formę, jak narzucanie limitów oprocentowania kart kredytowych, wpływanie na koszt kredytów hipotecznych, regulowanie cen leków etc. – gdy w tym samym czasie administracja amerykańska zarzuca Europie biurokrację i przeregulowanie).

Komentarz Sławomira Bąka, Dyrektora zarządzającego ds. oceny ryzyka, likwidacji szkód i windykacji w oddziale Allianz Trade w Polsce „Pomimo jak się powszechnie wydaje zawieszenia wojen celnych, realne średnie taryfy importowe do USA wzrosły (ze średnio 2,5% w 2024 r. do 11% pod koniec 2025 r.). Nie jest to jednak jak na razie poziom całkowicie mrożący eksport z Europy, bezpośredni i pośredni (w formie polskich komponentów i części w produktach z innych krajów europejskich). Pisząc o rozwarstwieniu inflacji – jej dużo głębszym niż się wydaje z ogólnego jej poziomu wpływie na przeciętnego konsumenta amerykańskiego zwracamy uwagę na potencjalny kłopot w eksporcie towarów na rynek konsumencki (jedną z większych dynamik wzrostu w polskim eksporcie do USA notowały właśnie odzież i akcesoria oraz zabawki i sprzęt sportowy), ale także tych inwestycyjnych (m.in. polska zaawansowana stolarka budowlana i pokrycia elewacji czy wyroby mechaniczne i elektryczne). Zawirowania taryfowe i polityczne wpłynęły na polski eksport do USA, ale nie wyhamowały całkowicie jego trendu wzrostowego (wg. ostatnich dostępnych danych za 10m 2025 r. – GUS wyniósł on 11,8 mld USD, +2,7% r/r w USD – przy nieznacznym spadku wartości w PLN z powodu umocnienia się kursu wymiany złotego) , wyróżniając się in plus na tle wymiany handlowej z krajami UE (analogiczny wzrost eksportu za 10m 2025 o 1,9% r/r). Jeszcze na początku ub. roku dynamika eksportu do USA była wyraźnie wyższa ((5,9% w okresie I-V), podobnie jak w 2024, gdy wyniosła ona +6,1% r/r.”

Znalezienie odbiorcy i sprzedaż nie gwarantują jeszcze sukcesu – spływu należności, nie tylko jako ogólna zasada, ale bardzo tu i teraz w odniesieniu do USA. Rośnie tam bowiem liczba niewypłacalności, co prawda w 2025 roku o „jedynie” +6% r/r (a w bieżącym spodziewamy się +8% r/r), ale rosną one już od kilku kwartałów, dotykając także firm dużych (co istotne – niewypłacalności dużych amerykańskich firm w największym stopniu przyrastają właśnie w handlu i dystrybucji). Mały off topic – w tym samym czasie w Kanadzie liczba niewypłacalności spadła o 23% r/r, a jako że jest to rynek bliski geograficznie i pod względem specyfiki odbiorcy, ostatnio bardziej nastawiony na współpracę z Europą, to polecamy go uwadze polskich firm eksportujących do Ameryki.

Wracając do USA – gdy już polscy przedsiębiorcy wyeksportowali tam swoje towary lub usługi, muszą wziąć pod uwagę lokalną specyfikę odzyskiwania należności, a nie jest ona łatwa (stopień skomplikowania windykacji to 56 pkt na 100, w porównaniu do np. tylko 40 pkt. w Polsce – polecamy analizę Trudność windykacji w poszczególnych krajach).
W skrócie:

• Kultura płatnicza amerykańskich przedsiębiorstw staje się coraz bardziej niepewna, a przy braku zharmonizowanych (federalnych) ram dotyczących opóźnień w płatnościach trzeba pamiętać, iż warunki płatności pozostają jedynie kwestią umowną, a średni okres spłaty należności (DSO) w odniesieniu do firm amerykańskich jest zazwyczaj wysoki.
• System sądowy jest skomplikowany ze względu na strukturę hrabstw, stanów i władz federalnych, w której nie uznaje się mechanizmów ochronnych i nie ma uproszczonych procedur rozstrzygania najprostszych spraw. W rezultacie należy spodziewać się znacznych opóźnień i kosztów, a egzekwowanie należności może być trudne.
• W przypadku niewypłacalności dłużnika windykacja należności staje się złożonym zadaniem. System upadłościowy pozostaje przychylny dłużnikom (nastawiony na ochronę ciągłości działania firm – słynny „Chapter 11” zabezpieczający przed wierzycielami), a doprowadzenie przedsiębiorstwa do niewypłacalności nie jest skutecznym sposobem uzyskania zapłaty. W praktyce reorganizacja upadłościowa pochłania zasoby i rzadko skutkuje wypłatą dywidendy dla niezabezpieczonych (np. na majątku) wierzycieli.

^{[1] - Inflacja w kształcie litery K - zjawisko, w którym rosnące koszty życia nie uderzają w całą gospodarkę równomiernie, lecz rozwarstwiają społeczeństwo, odmiennie wpływając na różne grupy dochodowe (za Brtitannica)}